Antaŭ jam iom da tempo okazis, ke unu el miaj Koreaj kolegoj altelefonis kulpigante min, ke mi fuŝis mian parton de la lingvotesto FLEX, kaj ke mi ŝajne tute ne klopodis. Li tiom ekscitiĝis en sia kolero efektive ekkriante al mi. Li diris, ke nun ne plu restas tempo por redoni ĝin al korektado, kaj demandis, kial mi do ne tuj laboris ĝuste? Li asertis, ke nun kiel teamestro li devis mem ĉion korekti, kvankam li estis tute sub premo havante neniom da tempo. Fine li tute nervoziĝinte remetis la parolilon lasante min tute konsternita. Mi antaŭe sendis akurate al li la faritan taskon, kial li do ne pli frue ekrigardis ĝin? Li estus povinta sciigi min, kaj mi estus povinta mem korekti ankoraŭfoje. Kie estis la problemo?

Dieser Sprachtest wird an unserer Uni ausgearbeitet. Dabei arbeiten mehrere Kollegen zusammen und die Zusammenarbeit funktionierte so, dass wir alle unsere Aufgaben rechtzeitig zu einem Stichtag ablieferten, der Team-Leiter und ein weiterer Kollege korrigierten sie dann. Manchmal kam es auch vor, dass wir selbst unsere Aufgaben nochmal überarbeiten mussten.

Tiu lingvotesto estas ellaborata ĉe nia universitato. Tiam kunlaboras pluraj kolegoj kaj la kunlaboro funkciis tiel, ke ni ĉiuj liveris niajn faritajn taskojn ĝis certa limdato, la teamestro kaj unu plia kolego poste korektis ilin. Iafoje okazis, ke ni devis mem ankoraŭfoje prilabori niajn taskojn.

Aber Letzteres war sehr selten, und darin liegt meiner Meinung ein Teil des Problems. In Korea sind Fehler oft nichts, woraus man lernen kann, wie man etwas besser macht. Fehler sind schlecht und dürfen einfach nicht passieren.

Sed tio lasta okazis tre malofte, kaj tie troviĝas laŭ mia opinio parto de la problemo. En Koreujo eraroj ofte ne estas io, el kio oni povas lerni, kiel fari pli bone. Eraroj estas malbonaĵoj, kiuj simple ne rajtas okazi.

Ausgenommen vielleicht rein praktische Lerngegenstände wie Schwimmen oder Flöte spielen. Aber selbst in meinem koreanischen Flötenunterricht ist es mir oft passiert, dass die Lehrerin sagte: “Spiel mal da das neue Stück!”, ohne es mir zu erklären oder auch nur einmal vorzuspielen. Und wenn ich dann falsch gespielt habe, dann hieß es gleich: “So doch nicht!”. Dass Lernen Zeit und auch Fehler braucht, damit der Lernende für sich selbst den richtigen Weg findet, das wird hier in Korea nicht so gesehen.

El tio oni eble devas escepti pure praktikajn lernaĵojn kiel naĝado kaj flutludado. Sed eĉ dum mia Korea flutinstruado ofte okazis al mi, ke la instruistino diris: “Provu ludi tiun novan pecon!”, ne klarigante ĝin, nek mem ludante ĝin al mi. Kaj se mi tiam misludis, tiam tuj venis la admono: “Sed ne tiamaniere!”. Ke lernado bezonas tempon kaj eraradon, por ke la lernanto mem povu trovi la ĝustan vojon, tio ne estas kutima vidpunkto ĉi tie en Koreujo.

Auch an der Uni habe ich oft erlebt, wie Studenten mich angstvoll nach Textübersetzungen fragten, die sie als Hausaufgaben bekommen hatten. Ihre Angst war darin begründet, dass es Zensuren dafür geben sollte, dass sie sozusagen neuen Lernstoff gleich ins Reine übersetzen mussten. Das ist ungefähr so, als ob man Prüfungen zum Lernstoff des Semesters gleich am Anfang des Semesters macht. Oder als ob man das Studium mit den Abschlussprüfungen beginnt.

Ankaŭ en la universitato mi ofte spertis, kiel studentoj timoplene demandis al mi pri tekstotradukoj, kiujn ili estis farintaj kiel hejmtaskon. Ilia timo baziĝis sur la ideo, ke ili ricevos notojn, kvazaŭ ili devus tuj perfekte traduki novan lernomaterialon. Estas proksimume tiel, kvazaŭ oni farus testojn pri la semestraj lernaĵoj jam komence de la semestro. Aŭ kvazaŭ oni komencus la studadon per la finaj ekzamenoj.

Ich könnte, auch aus meiner eigenen Erfahrung als Lerner in Korea, noch viele Beispiele anführen und werde das vielleicht an anderer Stelle auch tun. Alle sind sich darin ähnlich, dass eigentlich nicht richtig erklärt wird, oder dass nur erklärt und nicht gemeinsam geübt wird – und dass dann erwartet wird, dass der Lerner automatisch gleich alles richtig macht.
Wenn ich das berücksichtige, dann kann schon verstehen, dass meine Studenten kaum den Mund aufmachen und im Unterricht ganz, ganz leise sprechen. Sie haben Angst und es ist immer das härteste Stück Arbeit, sie verstehen zu lassen, dass Fehler dazugehören und beim Üben gemacht werden dürfen. Wie sonst soll ich herausfinden, was sie noch nicht verstanden haben?

Mi povus aldoni multajn pliajn ekzemplojn, ankaŭ el miaj propraj lernospertoj en Koreujo, kaj tion mi eble aliloke ankaŭ faros. Ĉiu el tiuj ekzemploj similas en tio, ke ne okazis vera klarigado, aŭ ke aperis nur klarigoj sed nenia komuna ekzercado – kaj ke poste oni atendis, ke la lernantoj aŭtomate ĉion tuj faros ĝuste.
Kiam mi atentas tion, mi povas bone kompreni, ke miaj studentoj apenaŭ malfermas la buŝon, kaj ke ili parolas treege mallaŭte en la instruhoroj. Ili timas, kaj estas ĉiam treege pena laboro komprenigi al ili, ke eraroj estas ordinara parto de lernado, kaj ke ili estas tute permesataj en ekzercado. Kiel alie mi povus eltrovi, kion ili ankoraŭ ne komprenis?

Zurück zur eingangs erwähnten Szene. Eine Seite des Problems war also, dass eine Korrektur nach der Abgabe nicht wünschenswert war.
Eine andere Seite war jedoch das Zeitmanagement des Kollegen selbst. Er selbst hatte zwei Wochen lang keinen einzigen Blick auf die Aufgaben geworfen. Erst als es unbedingt erledigt werden musste, hat er sich drangemacht – und festgestellt, dass nun einfach keine Zeit mehr war die Korrektur von mir erledigen zu lassen (selbst, wenn er gewollt hätte). Und so sind dann die Nerven mit ihm durchgegangen – und er hat sich da hineingesteigert und angefangen zu schreien. Das wiederum erinnert an das Verhalten von Koreanern bei Streit.

Reen al la komence menciita sceno. Unu flanko de la problemo do estis, ke postkorektado post la transdono de la taskoj en si mem ne estis dezirata.
Alia flanko estis tamen la tempodisponado de la kolego. Li mem dum du semajnoj tute ne rigardis la faritan taskon. Nur kiam tio jam nepre estis farenda, li ekagis – kaj tiam li konstatis, ke simple ne plu restas tempo redoni al mi la taskon por korektado (eĉ se li tion dezirus). Kaj tial li perdis la nervojn – kaj li ekscitegiĝis kaj komencis krii. Kaj tio denove memorigas pri la Korea minaca aliro al konflikto.

Und jetzt erzählt er überall im Kollegenkreis herum, dass ich schlecht gearbeitet habe!

Kaj nun li disrakontas ĉie en la kolegaj rondoj, ke mi malbone laboris!

Tiuj kristnaskviraj pupoj, kiuj en la (antaŭ-)Kristnaska tempo svarmas ĉie en komercaj pasejoj, en magazenegoj aŭ sur vendejaj tabloj, faras ĉiaspecajn aferojn, kiujn mi laŭ la momenta humoro aŭ trovas tute agrablaj aŭ simple nur nervozigaj: Ili ĝoje balancas la koksojn laŭ la ritmo de la muzikaĵo “Jingle Bells”, ili preskaŭ ĝismorte timigas kompatindajn Kristnaske streĉitajn pasantojn per subita “Merry Christmas”, aŭ li simple nur kuŝas ie etenditaj en liteto ronkante por si mem.

Ob sie in Deutschland noch was anderes tun, weiß ich nicht, ich war schon lange zu Weihnachten nicht mehr in Deutschland. Hier in Korea jedenfalls bin ich in diesem Jahr öfter an einer koreanischen Variante vorbeigekommen – zumindest halte ich das für speziell koreanisch, denn soweit ich mich erinnern kann, habe ich in Deutschlang nie einen Weihnachtsmann gesehen, der die Passanten mit einer Verbeugung grüßt.

Mi ne scias, ĉu en Germanujo ili agas alimaniere, ĉar mi jam longe ne estis en Germanujo je Kristnasko. Ĉiuokaze mi ĉi-jare trafis iafoje al Korea varianto – mi almenaŭ supozas, ke ĝi estas aparte Korea, ĉar laŭ mia memoro mi neniam vidis Kristnaskan viron en Germanujo, kiu salutas pasantojn per riverenco.

Kun iom da distanco kaj aliaj gravaj ĉiutagaj aferoj pasas ankaŭ la zorgoj pri tio, kion mi rakontu pri Nordkoreujo kaj kion ne. Kredeble mi baldaŭ faros prelegon, pro tio mi unue ordigis kaj prilaboris kiel eble plej bone miajn fotojn. La plej belajn (kompreneble, nur ilin!) oni povas vidi sur mia fotopaĝo.

Insgesamt sind es vier Alben, das erste und das dritte sind fertig. Ob ich das Album über die Messe überhaupt jemals mache, weiß ich nicht, zuviel Menschen sind da drauf, die sich sicher nicht im Internet wiederfinden möchten (falls sie überhaupt die Möglichkeit dazu haben).

Entute estas kvar albumoj, la unua kaj la tria finprilaboriĝis. Ĉu mi iam entute kunmetos la albumon pri la foiro, mi ne scias, estas tro da homoj sur la fotoj, kiuj certe ne volas retrovi sin en la Interreto (se ili entute havas la eblon fari tion).

Auf jeden Fall sind genug schöne Bilder in den anderen Alben:

• Pyongyang 2008 (1): Hinreise und Stadtbilder
• Pyongyang 2008 (3): Massengymnastik-Show “Arirang”
• Pyongyang 2008 (4): Wanderung auf den Ryongaksan

Ĉiuokaze estas sufiĉe da belaj bildoj en la aliaj albumoj:

• Pjongjango 2008 (1): Tienvojaĝo kaj urbo
• Pjongjango 2008 (3): Amasgimnastika prezentaĵo “Arirang”
• Pjongjango 2008 (4): Migrado sur la Ryongak-monton

Mi scias, ke nuntempe kompreneble ĉiuj atendas, ke mi rakontos ankaŭ pri Nordkoreujo mem. Sed ĝuste tio ne tiel baldaŭ okazos. Mi estas en dilemo: La (eŭropa) organizo, kiu invitis min, petis min ne publikigi ion. Aŭ, se mi entute rakontos ion, nur pri la bonaj aferoj.

Ich kann das ein bisschen verstehen. Es gab und gibt immer wieder Journalisten, die als Touristen oder was anderes getarnt nach Nordkorea gereist sind und dort nur nach Beweisen für ihre Vorurteile gesucht haben. Es war gar keine Bereitschaft da, in irgendeiner Weise Verständnis für das Land aufzubringen. Dementsprechend negativ waren die Artikel, und dementsprechend sauer waren auch die Nordkoreaner (lassen wir mal die Diskussion außer Acht, dass Journalisten als Journalisten meist gar nicht fahren können, und dass Journalisten im Land anders behandelt werden als Touristen und Touristen wiederum anders als ortsansässige Ausländer, die sich tatsächlich ohne ständige Begleitung frei in Pyongyang bewegen können). Weil Reisebüros oder andere Organisationen aber mit nordkoreanischen Menschen zu tun haben, zu denen sie ein vertrauensvolles Verhältnis unterhalten, möchten sie die auch nicht in Schwierigkeiten bringen. Und so lässt sich jetzt z.B. Koryo Tours wohl von seinen Touristen schriftlich geben, dass sie nichts über die Reise veröffentlichen, auch keine Fotos.

Mi iomete povas kompreni tion. Estis kaj estas ĉiam denove ĵurnalistoj, kiuj “kamuflis” sin kiel turistoj aŭ io alia, vojaĝis al Nordkoreujo kaj tie serĉis nur pruvojn por siaj antaŭjuĝoj. Neniel ili pretis iel provi kompreni la landon. Laŭ tio la artikoloj estis negativaj, kaj la nordkoreoj estis ofenditaj (ni NE eniru ĉi tie la diskuton, ke ĵurnalistoj plej ofte ne povas iri kiel ĵurnalistoj, kaj ke oni traktas ĵurnalistojn en la lando alimaniere ol turistojn, kaj turistojn denove alimaniere ol eksterlandanojn, kiuj vivas en Pjongjango kaj vere povas moviĝi libere kaj sen ĉiama akompananto en Pjongjango). Ĉar vojaĝagentejoj aŭ aliaj organizoj rilatas kun nordkoreaj homoj al kiuj ili havas fidoplenan rilaton, ili ne volas kaŭzi al ili malfacilaĵojn. Kaj tial nun ekzemple Koryo Tours postulas skriban konfirmon de siaj turistoj, ke ili nenion publikigos pri la vojaĝo, ankaŭ neniujn fotojn.

Ich möchte nicht, dass meine Bekannten in Pyongyang Schwierigkeiten mit den koreanischen Partnern haben, wenn ich hier was über meine Reise nach Nordkorea erzähle. Dass mir aber praktisch verboten wird, was zu schreiben, ist aber auch schade, denn ich hätte tatsächlich viel Gutes zu erzählen. Wenn aber von mir verlangt wird, dass ich Dinge schönrede bzw. Unangenehmes verschweige, dann halte ich das auch für die falsche Strategie (die entgegengesetzt dem o.g. Journalistenverhalten steht). Und es sagt auch eine Menge über das Land.

Mi ne volas, ke miaj konatoj en Pjongjango havu malfacilaĵojn kun la koreaj partneroj, se mi ĉi tie rakontas ion pri mia vojaĝo al Nordkoreujo. Sed ke oni praktike malpermesas al mi skribi ion, estas ankaŭ domaĝe, ĉar mi vere povus rakonti multon bonan. Se oni tamen postulas de mi, ke mi plibeligu aferojn dum la rakontado aŭ ke mi prisilentu malagrablaĵojn, mi opinias tion same malĝusta strategio (la malo al la antaŭe menciita ĵurnalistokonduto). Kaj ankaŭ tio diras multon pri la lando.

Ich habe mich noch nicht entschieden, was ich mache. Im Moment lasse ich die Erlebnisse sich setzen und überarbeite meine ca. 600 Fotos. Die schönsten werde ich sicher bald auf meine Seite stellen. Das lasse ich mir nicht verbieten, es sind ja auch keine spektakulären Fotos, die man in Pyongyang macht. Ich habe auch keine Angst, sondern ich muss mir darüber klarwerden, was ich in Zukunft mit Nordkorea machen möchte. Wenn ich nochmal hinwill, dann sollte ich vielleicht der Bitte um Nichterzählen entsprechen.

Mi ankoraŭ ne decidis, kion mi faros. Momente mi lasas la travivaĵojn trankviliĝi kaj prilaboras miajn ĉirkaŭ 600 fotojn. La plej belajn mi certe baldaŭ metos sur mian paĝon. Tion mi ne lasas malpermesi al mi, ja ne estas fotoj kun aparte danĝera enhavo, kiujn oni faras en Pjongjango. Mi krome ne timas, sed mi devas klare pripensi, kion mi volas fari estonte pri Nordkoreujo. Se mi volas iri denove, mi eble plenumu la peton pri nerakontado.

PS: Mich würden schon andere Meinungen dazu interessieren: Soll ich trotz allem erzählen? Oder soll ich den Kompromiss eingehen und die schönen Erlebnisse betonen? Oder soll ich es ganz lassen mit dem Erzählen hier in schriftlicher Form? Oder gibt es einen anderen Ausweg?

PS: Interesus min aliaj opinioj pri tiu problemo: Ĉu mi tamen rakontu? Aŭ ĉu mi kompromisu kaj akcentu la belajn travivaĵojn? aŬ ĉu mi tute forgesu pri rakontado ĉi tie en skriba formo? Aŭ ĉu ekzistas alia elturniĝo?

Dankon al Hoss kaj same al Ho-young pro la komentoj al la afiŝo “Manlaboro“!

Zunächst muss ich sagen, dass ich diesen speziellen Eintrag vor allem scherzhaft gemeint habe. Ich wollte nicht ernsthaft behaupten, dass ich täglich Leute etwas (Negatives) über Fleiß / Faulheit / Sorgfalt / Oberflächlichkeit sagen höre.

Unue mi devas diri, ke en tiu speciala afiŝo-okazo mi unuavice ŝercis. Mi tute ne serioze volis diri, ke mi ĉiutage aŭdas iun diri ion (negativan) pri la laboremo / nelaboremo / zorgemo / nezorgemo de Koreoj dum la laboro.

Aber natürlich: von nichts kommt nichts. „Schuld“ an meinen Worten ist meine eigene Einstellung, die in meinen Erfahrungen wurzelt. Und das ist schon wieder Material für einen neuen Eintrag, aber immer mit dem Risiko, dass ich es ein bisschen oberflächlich darstelle.

Sed, kompreneble, nenio venas el nenio. “Kulpas” pri miaj vortoj mia propra sinteno, kiu radikas en miaj spertoj. Tio nun estas fakte jam materialo por propra afiŝo, tamen denove kun la risko esti iom supraĵa.

Hoss hat Recht, wenn er sagt, dass Koreaner als Volk den Ruf haben, sehr arbeitsam zu sein. Meiner Meinung nach wird dieses Bild aus mehreren Elementen zusammengesetzt. Ein wichtiges sind die relativ geringen Gehälter, die wenigen Urlaubstage und die langen täglichen Arbeitszeiten. In Deutschland haben die Leute definitiv mehr Urlaub. Ob es wirklich noch große Unterschiede in der Länge der Arbeitszeit gibt, weiß ich nicht. Es hängt vielleicht auch vom Beruf ab. In Korea ist es normal, bis 18.00 oder 19.00 Uhr zu arbeiten, nicht zu reden von Verkäufern, die bis spät abends arbeiten. Viele Koreaner jedoch scheinen es in letzter Zeit gut zu finden, mehr Freizeit zu haben. Einen wichtigen Unterschied zu Deutschland gibt es im Fall von Behörden. In denen sind hier täglich von 9.00 Uhr bis 17.00 Leute erreichbar – während sich der Kunde in Deutschland sorgsam über die Öffnungszeiten informieren muss, wenn er etwas erreichen will, weil viele Behörden nur bestimmte Sprechstundenzeiten haben. Ich will damit nicht sagen, dass in Deutschland weniger gearbeitet wird, aber man bekommt schon eher den Eindruck, wenn man als Kunde oft vor verschlossener Tür steht.

Hoss pravas, ke Koreoj kiel popolo havas la reputacion esti tre laboremaj. Laŭ mia vidpunkto tiu bildo konsistas el diversaj eroj. Unu grava parto estas la relative malaltaj salajroj, la malmultaj ferioj kaj la longaj laborhoroj. En Germanujo oni havas definitive pli da ferioj. Ĉu vere estas diferenco pri la daŭro de la laboro, pri tio mi ne certas. Verŝajne tio dependas ankaŭ de la profesio. En Koreujo labori ĝis la 6a aŭ 7a vespere estas relative normale, por ne paroli pri vendistoj, kiuj laboras ĝis malfrue vespere. Sed multaj koreoj lastatempe ŝajnas aprezi pli da libertempo. Grava diferenco al Germanujo ekzistas en la kazo de oficejoj. Ĉi tie oni atingas homojn ĉiutage de la 9a matene ĝis la 5a vespere – dum klientoj en Germanujo devas tre zorge informiĝi por sukcesi fari ion, ĉar la plej multaj oficejoj havas nur certajn horojn por la publiko. Mi ne diras, ke en Germanaj oficejoj oni malpli laboras, sed oni povas ricevi tiun impreson, kiam oni kiel kliento ofte staras antaŭ fermitaj pordoj.

Fleißig ist hier auch die Art und Weise, lange Wege zur Arbeit zurückzulegen. Ich kenne Kollegen, die als Lehrbeauftragte arbeiten (und die vielleicht irgendwann einmal eine Professorstelle bekommen) – und die klaglos drei, vier Stunden mit dem Zug, Bus oder Auto fahren um zwei Stunden in irgendeiner entfernten Uni zu arbeiten.

Diligenta estas ankaŭ la maniero longe vojaĝi al la laboro. Mi konas kolegojn, kiuj devas deĵoradi kiel instruistoj (kaj kiuj eble iam ekhavos profesoran postenon) – kaj kiuj senplende vojaĝas tri, kvar horojn per trajno, buso aŭ aŭto por instrui du horojn en iu fora universitato.

Ein weiteres Merkmal des koreanischen Fleißes ist es, viele Dinge gleichzeitig zu tun. Wenn Angestellte einen Anruf bekommen, während sie mit einem Kunden beschäftigt sind, dann nehmen sie selbstverständlich diesen Anruf entgegen und versuchen mehr oder weniger erfolgreich, gleichzeitig auch dem Anrufer gerecht zu werden.

Alia trajto de la korea laboremo estas fari multajn aferojn samtempe. Se oficistoj ricevas telefonalvokon, kiam ili estas helpantaj al iu petanto, ili kompreneble akceptas tiun alvokon kaj provas pli malpli sukcese solvi samtempe ankaŭ la problemon de la telefonanto.

Und das Letzte, was mir hier dazu einfällt: Sehr alltäglich ist hier das Arbeiten unter Termindruck. Wirklich, monatelang passiert gar nichts – und plötzlich fängt man an. Und hat meistens auch Erfolg. Ich habe seinerzeit im Eintrag „Unser Umzug“ über eine solche Hau-Ruck-Aktion geschrieben.

Kaj la lasta, kiu venas nun al mi en la kapon: Estas tre kutima ĉi tie laborado sub streĉo kaj tempopremo. Vere, dum monatoj okazas nenio – kaj subite oni ekagegas. Kaj plej ofte sukcesas. Mi skribis pri unu tia korea “senprepare kaj subite”-agado siatempe en la afiŝo „Nia transloĝiĝo“.

Nun komme ich zu den Nachteilen dieser Arbeitsweise.
Ich finde, man sollte nicht „lange“ mit „fleißig“ oder „effektiv“ verwechseln. Mit anderen Worten: die Zeit im Büro verbringen bedeutet für mich nicht zwangsläufig arbeiten. Beispielsweise sehe ich sehr oft vor allem Frauen arbeiten. Männer stehen im Hintergrund und tragen die Verantwortung. Das ist typisch für Banken.
Oder ein anderes Beispiel: Die meisten meiner Studenten sind immer physisch anwesend im Unterricht, können tun sie den Lernstoff deshalb noch lange nicht. Sie verbringen lange Stunden in der Bibliothek: sie schlafen, treffen Freunde, machen irgendwas – aber wenn man sie fragt, dann sagen sie: ja, ich habe fleißig gelernt. (Über das Verhalten von koreanischen Studenten habe ich etwas im Artikel „Neatenditaj trajtoj“ (Unerwartete Charakterzüge) für die Zeitschrift Ondo de Esperanto geschrieben.)

Nun mi venas al la malavantaĝaj flankoj de tiu labormaniero.
Oni laŭ mi ne miksu longe labori kaj diligente aŭ eĉ efike labori. Aŭ alivorte: pasigi la tempon en la laborejo ne aŭtomate signifas al mi labori. Tre ofte ekzemple mi vidas precipe virinojn labori. Viroj staras en la fono kaj „respondecas“. Tio estas tipa por bankoj.
Aŭ alia ekzemplo: La plejmulto de miaj studentoj ĉiam fizike ĉeestas en la lecionoj, tamen ili ne scipovas la lernitajn aferojn. Ili pasigas longajn horojn en la biblioteko, ili dormas, ili renkontas amikojn, ili umadas – sed se vi demandas al ili, ili diras: jes, mi diligente studis. (Pri la konduto de koreaj studentoj mi skribis la en la artikolo „Neatenditaj trajtoj“ por la Ondo de Esperanto.)

Die langen Pendelzeiten zur Arbeit führen meiner Meinung nach ebenfalls dazu, dass man einfach müde ist. Und wenn du mit einem Kunden sprichst, und gleichzeitig mit einem anderen Kunden telefonierst, während du etwas tippst, das dir dein Kollege gerade zum Schreiben gegeben hat – dann kann man das zwar bewundern, muss aber wohl auch zugeben, dass nicht in dem Maße konzentriert gearbeitet wird wie wenn man nur eine Sache zur selben Zeit tut. Gleiches gilt für eine Arbeit, die man unter Zeitdruck schnell erledigt.

La longa navedado al la laboro same laŭ mi gvidas al tio, ke oni ofte estas lacega. Kaj se vi parolas kun kliento, kaj samtempe telefonas kun alia kliento, dum vi tajpas ion, kion via kolego ĵus donis al vi por tajpi – tiam oni povas admiri tion, sed eble devas koncedi, ke oni ne laboras same koncentrite kiel en tempoj, en kiuj oni faras nur unu solan aferon. La samo validas por laboro, kiun oni faras rapide, ĉar la tempo jam mankas.

Und wirklich: Im Alltag hier passieren dauernd Fehler. Die neue Visitenkarte meines Kollegen – mit Druckfehlern. Muss neu gemacht werden. Ein Plakat für den Esperantoklub unserer Universität – dort steht nicht „Esperanto“ sondern „Esperanato“. Hängt ja nur überall…

Kaj efektive: en la ĉiutaga vivo ĉi tie okazadas eraroj. La nova vizitokarto de mia kolego – kun tajperaroj. Devas esti refarita. Reklamafiŝo por la Esperanta studentoklubo en nia universitato – tie ne estas skribita „Esperanto“ sed „Esperanato“. Ĝi ja nur pendas ĉie…

Ich will nicht sagen, dass an anderen Orten und in anderen Ländern kein Pfusch gemacht wird! Aber wenn ich etwas Wichtiges schreiben muss (vielleicht sogar auf Koreanisch), das später von anderen gelesen wird, dann kontrolliere ich zig Mal um die Fehler zu minimieren.

Mi ne volas diri, ke en aliaj lokoj kaj landoj oni ne fuŝas! Sed se mi devus skribi ion gravan (eble eĉ en la korea), kion poste legos multaj, tiam mi kontrolegas ĝin por minimumigi la erarojn.

Aber trotzdem: Im Eintrag “Unser Umzug” habe ich geschrieben, wie wir die fehlende Fernbedienung gefunden haben. Weil die alte Wohnung nicht sehr sorgfältig saubergemacht worden war, lag die Fernbedienung noch unter dem Sofa. Es soll keiner sagen, dass zu schnelle Arbeit nicht auch manchmal Vorteile hat!

Tamen: En la afiŝo “Nia transloĝiĝo” mi skribis, kiel ni sukcesis trovi la mankantan teleregilon. Ĉar la malnova loĝejo ne estis purigita tre tre zorge, la teleregilo ankoraŭ kuŝis sub la sofo. Oni ne diru, ke iom malzorga laboro ne foje havas ankaŭ avantaĝojn.